{"id":397,"date":"2025-03-07T07:42:03","date_gmt":"2025-03-07T06:42:03","guid":{"rendered":"http:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/?p=397"},"modified":"2025-03-07T09:33:25","modified_gmt":"2025-03-07T08:33:25","slug":"zburzone-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/?p=397","title":{"rendered":"Zburzone \u017cycie"},"content":{"rendered":"<p>Tematyk\u0105 podcastu s\u0105 losy rodziny Rutkiewicz z Osiecznej w latach niemieckiej okupacji (1939-1945). Poruszono spraw\u0119 ucieczki we wrze\u015bniu 1939 r. ku centrum Polski, dzia\u0142alno\u015bci zawodowej oraz \u015bmierci m\u0119\u017ca i ojca rodziny &#8211; Bronis\u0142awa.<\/p>\n<p>Przy mikrofonie Adrian Gendera, historyk.<\/p>\n<p><iframe title=\"Spotify Embed: Zburzone \u017cycie\" style=\"border-radius: 12px\" width=\"100%\" height=\"152\" frameborder=\"0\" allowfullscreen allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; fullscreen; picture-in-picture\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/1cGrRmSYIKbAWGz6SXmp7h?si=ALJp4GmoT7O5KCCeExwv3w&#038;utm_source=oembed\"><\/iframe><\/p>\n<p>Transkrypcja odcinka<\/p>\n<p>S\u0142uchasz w\u0142a\u015bnie kolejnego odcinka podcastu Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie. Tytu\u0142 odcinka: Zburzone \u017cycie. Rutkiewiczowie z Osiecznej podczas okupacji niemieckiej<\/p>\n<p>Przed mikrofonem Adrian Gendera, historyk.<\/p>\n<p>Anna Micha\u0142owska urodzi\u0142a si\u0119 w 1908 roku w G\u00f3rsku ko\u0142o Przem\u0119tu. Wywodzi\u0142a si\u0119 z ch\u0142opskiej rodziny. Jej \u017cycie codzienne wype\u0142nia\u0142a ci\u0119\u017cka praca, os\u0142od\u0119 stanowi\u0142a g\u0142\u0119boka katolicka pobo\u017cno\u015b\u0107, wiejskie zabawy w przerwach od obowi\u0105zk\u00f3w. Jej marzeniem by\u0142o wyj\u015bcie ze wsi, ma\u0142\u017ce\u0144stwo z mieszka\u0144cem miasta, rzemie\u015blnikiem czy handlowcem. Wyczekane i wymodlone pragnienie spe\u0142ni\u0142o si\u0119 w 1935 roku, gdy mia\u0142a 27 lat. Wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Bronis\u0142awa Rutkiewicza z Leszna, \u015blusarza, kt\u00f3ry w Osiecznej prowadzi\u0142 wraz z matk\u0105 sklep z gramofonami i innymi artyku\u0142ami gospodarstwa domowego. Anna opu\u015bci\u0142a wie\u015b. Zaczyna\u0142a nowy, obiecuj\u0105cy rozdzia\u0142 \u017cycia. Ma\u0142\u017conkom dobrze si\u0119 powodzi\u0142o. Wkr\u00f3tce zakupili w\u0142asn\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 w Osiecznej. Znajdowa\u0142a si\u0119 przy ulicy Leszczy\u0144skiej 57 (dzi\u015b Tadeusza Ko\u015bciuszki) vis a vis Domu \u015awi\u0119tego J\u00f3zefa prowadzonego przez el\u017cbietanki. W nowo nabytej nieruchomo\u015bci uruchomili na parterze sklep z rowerami, akcesoriami do jedno\u015blad\u00f3w i sprz\u0119tem AGD. Bronis\u0142aw \u015bwiadczy\u0142 te\u017c us\u0142ugi w zakresie reperacji maszyn, rower\u00f3w i motocykli. W r\u0119ku mia\u0142 dobry fach. Klient\u00f3w zach\u0119ca\u0142a do zakup\u00f3w przestronna witryna z przyk\u0142adowymi produktami. W lutym 1939 roku w rodzin\u0119 Rutkiewicz\u00f3w wst\u0105pi\u0142o nowe \u017cycie \u2013 narodzi\u0142a si\u0119 c\u00f3rka Lidia. \u017bycie uk\u0142ada\u0142o si\u0119 pomy\u015blnie, tak jak by\u0107 powinno. Niewiele wiemy o \u017cyciu rodziny w cieniu doniesie\u0144 o mo\u017cliwo\u015bci wojny z Niemcami. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, i\u017c pog\u0142oski i wzrastaj\u0105ce napi\u0119cie nie omin\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c ich domu. \u017bycie milion\u00f3w Polak\u00f3w \u201estan\u0119\u0142o na g\u0142owie\u201d 1 wrze\u015bnia 1939 roku. Niemcy przyst\u0105pili do realizacji skrupulatnie u\u0142o\u017conego planu \u201eFall Weiss\u201d zak\u0142adaj\u0105cego atak i brutalne ujarzmienie wschodniego s\u0105siada. W pierwszych dniach wrze\u015bnia p\u0142yn\u0105\u0142 przez Osieczn\u0119 wartki \u201epotok\u201d polskich uciekinier\u00f3w. Pieszo, rowerami i wozami ludzie uciekali w kierunku \u015aremu, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 most na rzece Warta. Powszechnie liczono, i\u017c za Wart\u0119, w g\u0142\u0105b kraju wr\u00f3g nie dotrze. By\u0107 mo\u017ce Rutkiewiczowie obserwowali gor\u0105czkowe przygotowania do ewakuacji Domu \u015awi\u0119tego J\u00f3zefa, kt\u00f3ry widzieli z okien swojego domu. By\u0107 mo\u017ce spogl\u0105dali na krz\u0105tanin\u0119 el\u017cbietanek, kt\u00f3re na wozy \u0142adowa\u0142y niezb\u0119dny ekwipunek i w gronie kilkudziesi\u0119ciu niepe\u0142nosprawnych umys\u0142owo kobiet \u2013 podopiecznych Domu \u2013 do\u0142\u0105cza\u0142y do t\u0142umu uciekinier\u00f3w. Rutkiewiczowie zdecydowali si\u0119 na ucieczk\u0119 przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 frontem. W przydomowym ogrodzie zakopali \u015blubn\u0105 porcelanow\u0105 zastaw\u0119. Spakowali \u017cywno\u015b\u0107, ubrania i krucyfiks. P\u00f3\u0142roczn\u0105 c\u00f3reczk\u0119 Lidi\u0119 w\u0142o\u017cyli do gustownego w\u00f3zka, kt\u00f3rym jeszcze nie tak dawno je\u017adzili na rodzinne spacery. Do\u0142\u0105czyli do uciekinier\u00f3w. Dotarli w okolice Wrze\u015bni. Niemcy w tym czasie podchodzili ju\u017c pod Warszaw\u0119. Dalsza ucieczka by\u0142a zbyteczna. Zawr\u00f3cili do Osiecznej. Mieli szcz\u0119\u015bcie. Ponownie zaj\u0119li sw\u00f3j dom, odkopali zastaw\u0119. 15 listopada 1939 roku w niemieckim magistracie w Osiecznej odebrali ausweisy po\u015bwiadczaj\u0105ce ich to\u017csamo\u015b\u0107. Za zgod\u0105 okupanta wznowili dzia\u0142alno\u015b\u0107 rodzinnej firmy. Z dnia na dzie\u0144 uczyli si\u0119 \u017cycia pod obc\u0105 dominacj\u0105. W czasie wolnym od pracy szukali odskoczni od brutalnej rzeczywisto\u015bci. Na rodzinne spacery udawali si\u0119 w okolice Stanis\u0142aw\u00f3wki. Ma\u0142a Lidka bawi\u0142a si\u0119 z dzie\u0107mi z s\u0105siedztwa. Sytuacje te potwierdzaj\u0105 zdj\u0119cia przechowywane w rodzinnym archiwum. Rutkiewiczowie mieli wiele szcz\u0119\u015bcia, gdy\u017c unikn\u0119li wysiedlenia do Generalnego Gubernatorstwa, zaboru nieruchomo\u015bci. Z pewno\u015bci\u0105 zawarzy\u0142y na tym umiej\u0119tno\u015bci zawodowe Bronis\u0142awa. Niemcy potrzebowali polskich fachowc\u00f3w, kt\u00f3rych wykorzystywali w swojej machinie gospodarczej. Latem 1941 roku Rutkiewiczowie otrzymali cios \u2013 niemiecki Urz\u0105d Powierniczy z Poznania zaj\u0105\u0142 rodzinn\u0105 firm\u0119. Wprawdzie nadal istnia\u0142a, Bronis\u0142aw wykonywa\u0142 te same czynno\u015bci, jednak\u017ce piecz\u0119 nad ca\u0142o\u015bci\u0105 sprawowa\u0142 niemiecki nadzorca z Poznania. Polski w\u0142a\u015bciciel zosta\u0142 ograbiony na rzecz pa\u0144stwa niemieckiego, kt\u00f3rego militarny wysi\u0142ek finansowano z pracy przej\u0119tych polskich przedsi\u0119biorstw. W zak\u0142adzie u Rutkiewicz\u00f3w bywa\u0142 niemiecki zarz\u0105dca, prowadzono skrupulatne inwentury. Niemcy oddawali do naprawy swoje rowery i motory. Odm\u00f3wi\u0107 us\u0142ugi by\u0142o nie spos\u00f3b. Usprawiedliwieniem nie by\u0142a r\u00f3wnie\u017c choroba Bronis\u0142awa. W 1944 roku zachorowa\u0142 na zapalenie p\u0142uc. Niewyleczona choroba, ograniczenia w dost\u0119pie do lekarza i medykament\u00f3w skutkowa\u0142y jego \u015bmierci\u0105 26 sierpnia 1944 roku. Kilka dni p\u00f3\u017aniej odby\u0142 si\u0119 pogrzeb. 36 letni m\u0105\u017c, ojciec, polski przedsi\u0119biorca ograbiony przez Rzesz\u0119 spocz\u0105\u0142 na miejscowym cmentarzu. Anna i pi\u0119cioletnia Lidia zosta\u0142y same w zawierusze wojny, p\u00f3\u017aniejszym nadej\u015bciu Armii Czerwonej i instalacji nowej powojennej w\u0142adzy. Mo\u017cna jedynie spekulowa\u0107 czy los rodziny Rutkiewicz\u00f3w wygl\u0105da\u0142by inaczej gdyby nie wojna. Czy Bronis\u0142aw do\u017cy\u0142by s\u0119dziwego wieku, \u017cona mia\u0142a wsparcie m\u0119\u017ca a c\u00f3rka dobrze pozna\u0142aby swojego tat\u0119. Nie spos\u00f3b odpowiedzie\u0107 na te pytania. Jedno jest pewne, Rutkiewiczowie \u017cyli w nienormalnym czasie wojny i okupacji, pogardy dla Polak\u00f3w, ekonomicznej eksploatacji, permanentnej niepewno\u015bci i stresu, opieki medycznej racjonowanej ze wzgl\u0119du na narodowo\u015b\u0107. Cho\u0107 od \u015bmierci Bronis\u0142awa min\u0119\u0142o ju\u017c 80 lat, pami\u0119\u0107 i \u017cal pozosta\u0142y w pokoleniach rodziny. Wojna \u017cyje w nas, w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie, a czas bardzo powoli goi zadane rany.<\/p>\n<p>To wszystko w dzisiejszym odcinku. Poruszali\u015bmy si\u0119 w obr\u0119bie mikrohistorii \u2013 wp\u0142ywy wojny i okupacji na \u017cycie jednej z osieckich rodzin. Dzi\u0119kujemy za uwag\u0119. Dodatkowe informacje na dzisiejszy temat i transkrypcj\u0119 odcinka znajdziesz na naszej stronie www.podcast.muzeumleszno.pl<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tematyk\u0105 podcastu s\u0105 losy rodziny Rutkiewicz z Osiecznej w latach niemieckiej okupacji (1939-1945). Poruszono spraw\u0119 ucieczki we wrze\u015bniu 1939 r. ku centrum Polski, dzia\u0142alno\u015bci zawodowej oraz \u015bmierci m\u0119\u017ca i ojca [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[42],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-podcast","tag-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=397"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":400,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/podcast.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}